| تاریخ ارسال: ۱۳۹۷/۲/۳۰ | 

آیین‌نامه مالکیت فکری مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران


آیین‌نامه مالکیت فکری مؤسسه ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران در تاریخ ۱۳ اسفندماه ۱۳۹۶ مورد تصویب هیأت امنای مؤسسه قرار گرفته است.
 
ماده یک – تعاریف:
 
۱-۱- مؤسسه/ نیماد: مؤسسه‌ ملی توسعه تحقیقات علوم پزشکی ایران که به منظور مدیریت، حمایت و توسعه تحقیقات علوم پزشکی در کشور راه‌اندازی شده و به اختصار مؤسسه یا نیماد نامیده می‌شود.
۱-۲- کمیته: در این متن منظور کمیته‌های علمی نیماد می‌باشند. فعالیت‌های کمیته‌های علمی در زمینه‌های بنیادی، کاربردی یا توسعه‌ای و منطبق بر نیازهای اساسی کشور در حوزه سلامت می‌باشد و در یک رشته مشخص یا به صورت میان رشته‌ای می‌تواند تشکیل گردد.
۱-۳- محقق: محقق به کسی اطلاق می‌شود که پروژه­های پژوهشی طرف قرارداد با مؤسسه را انجام می­دهد. وی ‌در اغلب موارد عضو هیأت علمی است و در یک گروه پژوهشی یا آموزشی فعالیت پژوهشی ‌می‌کند و وظایف و نحوه ارتقای او تابع مقررات هیأت علمی پژوهشی دانشگاه‌ها و مؤسسات پژوهشی خواهد بود.
۱-۴- حامی: افرادی حقیقی یا حقوقی اعم از دولتی یا غیردولتی هستند که همچون دانشگاه و محقق(ان) در ایجاد دارایی فکری معمولا از طریق حمایت مالی سهیم می‌باشند.
۱-۵- قرارداد: قرارداد پژوهشی بین نیماد و محقق است که طبق ماده ۱۸۳ قانون مدنی یعنی اینکه یک یا چند نفر در مقابل یک یا چند نفر دیگر تعهد به امری نمایند و مورد قبول آنها قرار گیرد. بدین ترتیب بر اثر عقد میان دو طرف، یک رابطه جدید حقوقی برقرار ‌می‌شود و طرفین با توجه به موضوع قرارداد نسبت به یکدیگر باید تعهداتی را انجام دهند. توافق دو یا چند نفر جزء اصلی تعریف قرارداد است.
۱-۶- حق اختراع: حق اختراع حقی است که مخترع و سازنده اثر اختراعی در اثر ثبت اختراع و به صورت انحصاری و موقت و مشروط به رعایت تکالیف مقرر در قوانین مربوط در جهت استعمال، انتقال، فروش، عرضه، واردات و اعطای مجوز بهره‌برداری به دست می‌آورد.
۱-۷- تجاری‌سازی: تجاری‌سازی به مدیریت یک مفهوم تجاری برای ورود به بازار و دستیابی به سود و منفعت اطلاق می­شود. توسعه تجاری، معرفی یک محصول یا خدمت در بازار برای سود، فرایند تبدیل فناوری به محصولات موفق اقتصادی و به کارگیری روش‌های کسب و کار به منظور سود و انجام بهره‌گیری می­باشد.
 
ماده دو اهداف (طبق اساسنامه مؤسسه):

۲-۱- حمایت از انجام پروژه‌های پژوهشی، مخصوصا طرح‌های کلان و استراتژیک، در زمینه‌های علوم پزشکی و ارتقای سلامت
۲-۲- هدایت، نظارت و حمایت مادی و معنوی از پروژه‌های تحقیقاتی علوم پزشکی در دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی اعم از دولتی و غیردولتی
۲-۳- تبدیل نتایج تحقیقات به اقدامات عملی در بهینه‌سازی نظام نوین سلامت در کشور توسط بررسی کارشناسی نتایج تحقیقات و تهیه دستورالعمل‌ها و معیارهای پیشگیری، تشخیصی و درمانی توسط کمیته‌های علمی و ارایه آن به مراجع ذیصلاح.
۲-۴- حمایت از تربیت نیروی انسانی محقق و نخبه در زمینه علوم پزشکی کشور
۲-۵- حمایت از همکاری‌های علمی هدفمند و پر بازده مراکز تحقیقاتی داخل و خارج کشور با رعایت قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران
۲-۶- ایجاد سازوکارهای زیرساختی برای تبدیل دانش به فناوری، تجاری‌سازی و افزایش ثروت ملی
۲-۷- حمایت از سرمایه‌گذاری مشترک میان صنعت و دانشگاه‌ها
۲-۸- پشتیبانی و استفاده بهینه از توان استعدادهای درخشان و نخبگان برای بهبود کیفیت تحقیقات علوم پزشکی
۲-۹- تلاش در جهت جذب محققین و دانشمندان برجسته علوم پزشکی ایرانی مقیم خارج از کشور جهت بازگشت به میهن و حمایت از آنان برای استقرار در دانشگاه‌های کشور
 
ماده سه اصول کلی:

۳-۱- این آئیننامه و ضوابط آن بر تمام طرح‌های تصویب شده در نیماد حاکم می‌باشد. لازم است همه افراد درگیر در تحقیق تعهدنامه‌ای را مبنی بر قبول و رعایت مفاد این آییننامه و ضوابط امضا کنند.
۳-۲-  نیماد در نتایج مادی حاصل از هرگونه دارایی فکری که بر اثر فعالیت فردی یا گروهی با استفاده از امکانات، تجهیزات و یا اعتبارات دانشگاه انجام شود، دارای حق خواهد بود، مگر اینکه در قرارداد شرایط دیگری ذکر شده باشد.
۳-۳- چنانچه محقق(ان) ادعا نماید/ نمایند که دارایی فکری، بدون استفاده مؤثر از منابع و امکانات مؤسسه حاصل شده است، در صورت بررسی مدارک و پذیرش ادعای مذکور توسط کمیته مالکیت فکری، مؤسسه به صورت مکتوب اعلام می‌کند که ادعایی را مبنی بر مالکیت آن دارایی فکری ندارد.
۳-۴- میزان سهم نیماد، محقق(ان) و حامی و نیز امکان استفاده و بهره‌برداری آنها از دارایی فکری مورد نظر، در قرارداد همکاری منعقده شده تعیین می‌شود. در کارهای گروهی، درصد سهم کلیه افرادی که در ایجاد یک دارایی فکری مشارکت داشته‌اند باید قبل از ارایه درخواست تقاضای ثبت، به‌ صورت مکتوب مشخص شود. در صورت عدم توافق و در مواردی که درصد سهم هریک از افراد مزبور مشخص نشده باشد، منافع حاصل از آن بصورت مساوی بین آنها تقسیم خواهد شد.
۳- ۵- در صورتی که برای پدیدآوردن مالکیت فکری، تجهیزاتی از محل اعتبارات نیماد تهیه شده باشد، آن تجهیزات با رعایت مقرّرات مربوط، مال اختصاصی مؤسسه خواهد بود.
۳- ۶- کارکنان و اعضای هیأت علمی منصوب از سوی مؤسسه، جهت انجام سنجش و آزمایش اصالت مالکیت فکری، موظف به عدم افشای اسرار، توصیفات و داده‌های مالکیت فکری بوده و ملزم به رعایت جوانب امانتداری در مورد اطلاعات ارایه شده و مربوط به مالکیت فکری توسط طرف قرارداد هستند.
۳- ۷- چنانچه تخلّف کارکنان و اعضای هیأت علمی منصوب، حسب تشخیص کمیته مالکیت فکری موجب خسارات مادی یا معنوی به مؤسسه/ محقق شود، مؤسسه می‌تواند موضوع را از طریق قانونی پیگیری نماید.
۳- ۸- سیاستگذاری، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در مورد حقوق مالکیت فکری در مؤسسه توسط کمیته مالکیت فکری انجام می‌شود. کمیته مالکیت فکری مشتمل بر افراد زیر می­باشد:

  1. دبیر مؤسسه به عنوان رئیس کمیته

  2. یکی از اعضای کمیته­های علمی مؤسسه به عنوان دبیر کمیته

  1. سه نفر از صاحبنظران مالکیت فکری با حکم رئیس مؤسسه

۳- ۹- هر شخصی که مدعی وجود یا مقتضیات یکی از موضوعات مالکیت فکری متناسب با رسالت مؤسسه باشد، می‌تواند درخواست مشارکت در اثبات، ایجاد، ثبت یا بهره‌برداری از آن را به مؤسسه تقدیم نماید. درخواست شامل تمامی داده‌ها، توصیفات، ترسیمات، اسناد و مدارک و هرآنچه که برای دستیابی به ثبت مالکیت فکری لازم است می‌باشد.
۳-۱۰- در مواردی که حسب تشخیص مؤسسه، حضور مدعی جهت تبیین و توضیح داده‌های مربوط به مالکیت فکری ضروری است، باید در محل و زمان تعیین شده حاضر شوند.
۳- ۱۱- مؤسسه با بهره‌گیری از نیروی انسانی و تجهیزات موجود یا قابل تدارک، وجود یا عدم شرایط ماهوی مالکیت فکری را مورد سنجش و ارزیابی قرارداده، در فرض وجود قابلیتهای ثبت آن، شرایط اساسی را در آن ایجاد و فراهم می‌نماید.
۳-۱۲- در صورتی که مالکیت فکری مورد ادعا، واجد اصالت نبوده یا در زمره‌ موارد خارج از حیطه حمایت باشد، به شیوه مناسب و ضمن تبیین آن، نتیجه را در فوریتی متعارف به آگاهی مدعی می‌رساند.
۳- ۱۳- مؤسسه در موضوعات مالکیت فکری پدیدآمده، ممکن است برحسب مورد پدیدآورنده، شریک، مالک یا بهره‌بردار از حقوق باشد. در هرحال در قراردادهای تنظیمی مالکیت فکری باید عنوان مؤسسه در مالکیت فکری معلوم باشد.
۳-۱۴- در مواردی که مالکیت فکری بین مؤسسه و شخص دیگر مشترک است، در صورت ثبت و صدور گواهینامه مربوط از سوی مرجع صلاحیت‌دار، مالکیت فکری، مال مشاع مؤسسه و شخص دیگر بوده و حقوق مادی و معنوی ناشی از آن توسط کمیته مالکیت فکری خواهد بود؛ تصرفات حقوقی یا مادی طرفین در مالکیت فکری، براساس گواهینامه، تابع قواعد مربوط به مال مشاع و عقد شرکت مدنی خواهد بود.
۳- ۱۵- سود قابل تقسیم ناشی از مالکیت فکری می‌تواند پس از کسر اعتبارات هزینه شده به تأیید امور مالی مؤسسه، موافق قرارداد بین مؤسسه و ذی‌نفع تقسیم ‌گردد.
۳ – ۱۶- در صورت ثبت هر یک از طبقات مالکیت فکری که نتیجه اشتراک مؤسسه با شخص یا اشخاص دیگر در بوجود آمدن آن یا ثمره‌ بهره‌گیری از نیروی انسانی یا تجهیزات یا تأمین مالی مؤسسه می‌باشد، مؤسسه با شخص یا اشخاص دیگر برحسب مورد، پدیدآورنده مشترک آن یا مالک یا بهره‌بردار انحصاری یا غیرانحصاری حقوق ناشی از مالکیت فکری خواهد بود.
۳ – ۱۷- در صورت ثبت نشدن مالکیت فکری، چنانچه نتایج بدست آمده به صورت یک اثر علمی قابل عرضه باشد، عرضهی آن همواره باید با تبیین کامل نقش مؤسسه در پدید آمدن آن اثر باشد؛
۳ – ۱۸- تخلّف یا تقصیر مدعی مانع دادخواهی مؤسسه در دادگاه، در جبران تمام ضرر و زیان‌های مادی و معنوی و همچنین منافع تفویت شده و احتمالی مؤسسه نخواهد بود.
۳ – ۱۹- اعضا، کارشناسان و اشخاصی که در کمیته مالکیت فکری به داده‌های مربوط به مالکیت فکری دسترسی می‌یابند، نیز مشمول حکم این ماده خواهند بود؛ در صورت ادعای تخلّف یکی از اعضا، کمیته بدون حضور و رأی آن عضو، به موضوع رسیدگی می‌نماید؛ در صورت ثبوت تخلّف، از عضویت در کمیته منعزل و ذی‌نفع می‌تواند علیه او در دادگاه صلاحیت‌دار دادخواهی نماید.
۳ – ۲۰- ارزیابی و سنجش علمی مالکیت فکری مورد ادعا ممکن است توسط اعضای هیأت علمی دانشگاه‌ها یا با ارجاع به سایر مراجع صلاحیت‌دار انجام شود.
۳ – ۲۱- پیش از تصدیق اصالت مالکیت فکری در کمیته مالکیت فکری، اقدام به ثبت، هزینه و بهره‌برداری از مالکیت فکری نخواهد شد؛
۳ – ۲۲- در صورت صدور پروانه بهره‌برداری، انعقاد قرارداد و حصول عوایدی از آن محل، پیش از تقسیم سود حاصل، مؤسسه می‌تواند تمامی هزینههای مترتب بر فرایند ثبت مالکیت فکری با ارایه اسناد مالی مربوط به آن از سوی امور مالی مؤسسه، از محل عواید حاصل از مالکیت فکری کسر شده، به حساب مؤسسه پرداخت گردد.
۳ – ۲۳- در این موارد برابر قانون حاکم، قید میزان سهم هریک به تفکیک در گواهینامهی ثبت، به هنگام تقدیم اظهارنامه‌ ثبت درخواست خواهد شد.
 
 
ماده چهار انواع دارایی فکری:

دارایی فکری حاصل از تحقیقات مورد حمایت مالی نیماد بر اساس بندهای زیر بین مؤسسه و محقق(ان) تقسیم می‌گردد:
  

عنوان

سهم محقق (ان)
(درصد)

سهم نیماد
(درصد)

اقدام

۴-۱- گزارش (مقاله، سخنرانی، پوستر)

۱۰۰

صفر

تشکر از حمایت مادی مؤسسه در بخش‌ مربوطه برای مثال درFunding Statement  یا acknowledgment

۴-۲- ثبت اختراع

۸۰

۲۰

۲۰ درصد سهم اختراع به نیماد تعلق دارد و با اجازه نیماد اختراع ثبت می­شود. در صورت فروش حق اختراع ۲۰ درصد درآمد به نیماد پرداخت می­شود.

۴-۳- تولید نمونه آزمایشگاهی

۸۵

۱۵

در صورت فروش نمونه آزمایشگاهی، ۱۵ درصد درآمد به نیماد تعلق می­گیرد.

۴-۴- تولید نمونه نیمه صنعتی

۹۲

۸

۸ درصد سود یا ۴ درصد فروش (هرکدام که بیشتر باشد) به مدت ده سال به نیماد تعلق می­گیرد.

۴-۵- تولید صنعتی

۹۶

۴

۴ درصد سود یا ۲ درصد فروش (هرکدام که بیشتر باشد) به مدت ده سال به نیماد تعلق می­گیرد.


















تبصره یک:
رقم‌های مندرج در جدول فوق سقف (حداکثر) می­‌باشد و تصمیم ­گیری نهایی با شورای عالی مؤسسه خواهد بود.
 تبصره دو: در صورتی که محقق(ان) طی دو سال از اتمام طرح تحقیقاتی نسبت به تجاری­‌سازی آن اقدام ننمایند، مؤسسه اجازه دارد نسبت به این امر اقدام نموده و در چنین شرایطی سهم طرفین به نسبت حداکثر ۹۰ درصد نیماد و ۱۰ درصد محقق(ان) بر اساس جدول فوق و تصویب شورای عالی مؤسسه تعیین می‌گردد.
 
ماده پنج

این آیین­نامه در ۵ ماده و دو تبصره تنظیم و در جلسه هیأت امنای مؤسسه مورخ ۹۶/۱۲/۱۳ تصویب شد و از تاریخ تصویب در مؤسسه لازم الاجرا می‌باشد.

 



   
دفعات مشاهده: 639 بار   |   دفعات چاپ: 104 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر